Ronde tafel over gevluchte artsen, vrijdag 1/02/2013 te Brussel

Organisatoren: Vluchtelingenwerk Vlaanderen (VwV) i.s.m. Kruispunt Migratie-Integratie en Minderhedenforum. Publiek overleg met experts van KU Leuven, Kabinet Minister Onderwijs, Vlaamse Interuniversitaire Raad, Zorgnet Vlaanderen, betreffende artsen.

 

Situering: VwV begeleidde tussen 2004 en 2012 in totaal 81 artsen met een niet-Europees diploma, hoofdzakelijk vluchtelingen. Onder hen waren er 18 specialisten.

Allen kregen een negatief advies over gelijkwaardigheid van hun diploma; 30 van hen namen deel aan het VLIR-examen; de meeste anderen zijn nog academisch Nederlands aan het leren.

 

De huidige procedure.

a) Erkenning van buitenlandse diploma’s is gemeenschapsmaterie. De procedure gaat langs NARIC (Departement Onderwijs). De universiteiten geven advies via de VLIR-commissie. Als het advies positief is, kan NARIC een buitenlands artsendiploma als volledig gelijkwaardig erkennen met de Vlaamse academische graad van arts. Als het advies negatief is, kunnen de buitenlandse artsen deelnemen aan het “interuniversitair examen gedeeltelijke gelijkwaardigheid diploma arts”. Dit examen is geheel in het Nederlands. Afhankelijk van het resultaat bepaalt de VLIR-commissie over de nog te studeren periode aan een Vlaamse universiteit. Deze procedure is in herziening, maar het is niet duidelijk hoe ze in de toekomst wordt. Vlaamse overheid laat ook niet toe om zelfstandige medisch consult te doen.

 

b) Toelating tot de uitoefening van het beroep (zelfs gedeeltelijk en onder supervisie) wordt verleend door de Federale Overheidsdienst Volksgezondheid.

 

Enkele relevante vaststellingen

-          algemeen: de diploma’s van vluchtelingen worden nergens apart geregistreerd

-          VwV begeleidde 42 mannelijke en 39 vrouwelijke artsen, bijna allen erkende vluchtelingen. De meesten uit Iran, Rusland (Tsjetsjenië) en Irak. De grootste groep had meer dan 10 jaar beroepservaring.

-          30 artsen legden examen af. 4 werden volledig erkend. Afhankelijk van het aantal jaren dat ze moesten overdoen, kozen 18 voor een andere studie gezondheidszorg.

-          alle info van de VLIR staat in Nederlands. Een arts heeft min. anderhalf jaar tijd nodig om voldoende Nederlands te leren voor het examen

-          Alle vakliteratuur geneeskunde in Vlaanderen is in het Engels.

-          de meeste vluchtelingen zijn eerst afhankelijk van leefgeld. Het OCMW bepaalt of een arts de tijd krijgt om zich voor te bereiden op examen of snel werk moet zoeken

-          het huidige Vlaamse systeem is niet bevorderlijk voor valorisering van de competenties van buitenlandse artsen! In tegenstelling tot andere Europese landen waar niet-westerse artsen soms vrij snel binnen hun specialisatie aan werk geraken.

-          minder vrouwelijke dan mannelijke artsen doen het VLIR-examen (gezinslast?)

-          veel ziekenhuizen hebben tekort aan artsen op de spoedafdeling en aan specialisten.

-          buitenlandse artsen kunnen  meerwaarde zijn voor de diverse patiëntenpopulatie, en bruggenbouwers voor interculturalisering in gezondheidszorg. Een tolk kent geen medische terminologie en vervangt niet de professionele interculturele competentie

 

Kernprobleem = validering van deskundigheid.

Besluit: artsen moeten sneller toegelaten worden tot uitoefening van beroep. Dit kan langs individuele trajecten met deeltijds werk en opleiding, langs uitoefening van geneeskunde onder supervisie /stagiaire plaatsen (met toelating van Volksgezondheid).

Nota VwV: Aan de slag in Vlaanderen als gevluchte arts                           verslag J. Goethals